Waar gaat NEN 3140 over?
NEN 3140 gaat over de veilige bedrijfsvoering van elektrische installaties en arbeidsmiddelen op laagspanning. De norm is de Nederlandse aanvulling op NEN-EN 50110. Naast veilig werken beschrijft hij de periodieke inspectie: nagaan of een installatie of arbeidsmiddel nog veilig is.
Het Arbobesluit verplicht werkgevers om elektrische installaties en arbeidsmiddelen veilig te houden. Een inspectie volgens NEN 3140 is de gangbare manier om dat aan te tonen.
Hoe vaak?
De termijn volgt uit een risicobeoordeling: hoe zwaar een installatie wordt gebruikt, in welke omgeving en wat de vorige inspectie opleverde. Voor installaties is eens per vijf jaar een veelgebruikt uitgangspunt. Arbeidsmiddelen, zoals verlengsnoeren en handgereedschap, worden vaak elk jaar of vaker gecontroleerd.
Het protocol NEN 3140 in Servaro gebruikt deze standaardtermijnen. Wijkt je risicobeoordeling af, dan pas je het onderhoudsplan aan.
| Controle | Standaardinterval |
|---|---|
| Periodieke inspectie | Elke 60 maanden |
| Jaarlijkse controle | Elke 12 maanden |
Hoe verloopt een inspectie?
- Voorbereiding: de reikwijdte afspreken, het vorige rapport en actuele tekeningen erbij nemen en de installatie veilig maken om aan te werken.
- Visuele inspectie: zijn verdeelinrichtingen gesloten en gemerkt, is er geen schade of warmteontwikkeling, zijn kabels beschermd en is de hoofdschakelaar bereikbaar.
- Metingen en beproevingen: onder meer de isolatieweerstand, de foutlusimpedantie, de aardverspreidingsweerstand en de werking van de aardlekschakelaars.
- Arbeidsmiddelen: snoeren en stekkers controleren, goedgekeurde middelen labelen en afgekeurde middelen apart zetten.
- Resultaat: de bevindingen bespreken met de klant.
Wat staat er in het rapport?
Een inspectierapport laat zien wat er is gedaan en wat er is gevonden. In de praktijk staat erin:
- de reikwijdte: welke installaties, verdeelinrichtingen en arbeidsmiddelen zijn geïnspecteerd, en wat niet;
- de metingen, met de meetwaarden en de gebruikte meetmiddelen;
- de gebreken, met hoe ernstig ze zijn en binnen welke termijn ze moeten worden hersteld;
- wie de inspectie deed en wanneer.
Gebreken moeten worden hersteld. Leg ook het herstel vast, zodat je kunt laten zien dat de installatie weer in orde is.
En SCIOS?
SCIOS is een certificatieschema voor de inspectie en het onderhoud van technische installaties. Een SCIOS-inspectie wordt uitgevoerd door een inspectiebedrijf dat voor dat schema is gecertificeerd. Het schema is verdeeld in scopes, elk voor een eigen soort inspectie. Voor elektrisch materieel zijn dat Scope 8 (elektrische installaties), Scope 9 (elektrische arbeidsmiddelen), Scope 10 (elektrisch materieel op brandrisico, volgens NTA 8220) en Scope 12 (zonnestroominstallaties). De inspecties van installaties en arbeidsmiddelen zijn gebaseerd op NEN 3140. Verzekeraars vragen vaak om de inspectie op brandrisico.
Een NEN 3140-inspectie en een SCIOS-inspectie overlappen, maar zijn niet hetzelfde. NEN 3140 gaat vooral over veilig werken en veilig gebruik; een SCIOS-inspectie gaat vaak over het risico voor het gebouw en de verzekering. Welke je nodig hebt, hangt af van wat de werkgever, de verzekeraar of de opdrachtgever vraagt.
Dit artikel is een samenvatting voor de praktijk, geen vervanging van de norm of het certificatieschema. Servaro legt je eigen inspecties vast; het is geen keuringsinstantie en certificeert niets.